Spin off cóż to takiego?

Takie zapytanie to jedna z pierwszych myśli, jaka przychodzi do głowy, gdy słyszy się o tzw. akademickiej przedsiębiorczości. Nie stanowi to żadnej nowości, ponieważ spółki tego typu egzystują na rodzimym rynku już dobre kilkanaście lat, aczkolwiek dla ogółu społeczeństwa wciąż zostają obszarem nie do końca odkrytą. Być może dlatego czasami budzą obiekcje, takie jak ta: czy można łączyć naukę z biznesem? Okazuje się, że jak najbardziej tak! Odrobina historii o spin off Wszystko zostało zapoczątkowane w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, gdzie już w drugiej połowie ubiegłego stulecia spółki spin off rozpoczęły intensywnie rozkwitać. Do krajów europejskich proces ten trafił z kilkunastoletnim opóźnieniem. Istotną ciekawostką jest, że pionierem tej działalności był pochodzący z Niemiec wynalazca pewnej odmiany telegrafu Ernst Werner von Simens. Jaka była jednak najważniejsza przyczyna rozgłosu spółek takiego rodzaju? Tą przyczyną była zmiana metody działania uczelni i innych instytucji badawczych. Zaprzestały być już one enklawami nauki, które stanowiły wartość wyłacznie dla siebie samych i nie do końca przejmowały się praktycznym zastosowaniem wiedzy, jaką przekazują. Nowy model uczelni wyższych zakładał uczelnie nastawione zarówno na naukę, jak i na zysk, czyli krótko mówiąc, nastąpiła komercjalizacja wiedzy. Był to idealny grunt dla rozkwitu spółek, które za swój cel miały takie sprofilowanie naukowego dorobku, aby zaczął on przynosić profity. Zdefiniujmy, żeby pozbyć się wątpliwości Zdefiniowanie pojęcia spin off po pierwszym przyjrzeniu się nie nastręcza poważniejszych trudności. Spółka takiegotego rodzaju jest po prostu podmiotem, który oddzielił się od jakiejś większej jednostki, aby prowadzić działalność, która dla jej macierzystej organizacji była z jakiegośpewnego powodu uciążliwa lub nawet wręcz niemożliwa. Kłopoty pojawiły się dopiero gdy spółki te zaczęły oddzielać się z podmiotów naukowych. Ustabilizował się pogląd, że tego typu przedsiębiorstwa mają na celu komercjalizację i transfer wiedzy oraz technologii. Mówiąc prościej: "spin offy" mają zarabiać na tym, co wyprodukuje uczelnia. Oczywiście z korzyścią dla wszystkich. Dzięki temu przedsiębiorstwa niepowiązane z instytucjami naukowymi mają łatwy dostęp do najnowszych wynalazków, a uczelnie - pieniądze na dalszy rozkwit. A jak spin off wygląda na świecie? Pod względem ilości i dorobku "firm odpryskowych" liderem są oczywiście Stany Zjednoczone. O tym, iż tego typu działalność już od lat rozkwita tam bardzo szybko świadczy choćby fakt, że w roku 1980 biura transferu technologii istniały przy 25 uniwersytetach, natomiast po upływie dziesięciu lat liczba ta wzrosła do 200! W Europie zaś na pierwszym miejscu znajduje Wielka Brytania. W roku akademickim 2003/2004 przybyło tam aż 133 spin-offów, a dwa lata wcześniej w tym samym okresie powstało ich aż 175. Nie istnieją żadne wątpliwości, że spółki spin off są ogromną szansą dla nauki, gdyż znalazły złoty środek pomiędzy wiedzą a komercją. Doktor Piotr Tamowicz w książce "Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin off w Polsce" przedstawia kolejne zalety tych przedsiębiorstw, takie jak polepszenie jakości nauczania na uczelniach, czyli większy nacisk na komercyjne wykorzystywanie zdobytej wiedzy, czy zwiększenie atrakcyjności wybranych kierunków - poprzez ofertę pracy na styku biznesu i nauki dla najzdolniejszych studentów.